|
|
-
inaczej: nadwrażliwość
-
termin „alergia” pochodzi od greckich słów „allos” (inny) i „ergon” (działanie)
-
stan organizmu, w którym odpowiedź układu odpornościowego osiąga znaczne nasilenie i w nieprawidłowym przebiegu prowadzi do uszkodzenia tkanek (nadmierna reakcja układu odpornościowego na alergen)
-
alergia jest stanem nabytej, swoistej, zmienionej odczynowości organizmu, powstającym w wyniku działania alergenów
-
alergen – substancja, która w warunkach prawidłowych jest nieszkodliwa - powszechnie występuje w środowisku i u osób zdrowych nie wywołuje żadnej reakcji; antygen zdolny do wywołania reakcji alergicznej
-
reakcję alergiczną może wywołać praktycznie wszystko w otoczeniu człowieka
-
nadwrażliwość/alergia może być wywołana zarówno przez czynniki zewnętrzne, czyli antygeny zewnątrzpochodne, jak i autoantygeny
-
dlatego też istnieją pojęcia: „alergia na antygeny zewnętrzne” i „autoalergia”
-
czasem istnieje możliwość predyspozycji genetycznych do alergii; choroby alergiczne często występują rodzinnie – niektóre z nich są przekazywane genetycznie w postaci tzw. skazy atopowej, chociaż dokładny mechanizm ich dziedziczenia nie został poznany
4 typy reakcji alergicznych:
*należy pamiętać, że poniższy podział jest podziałem sztucznym; w wielu reakcjach alergicznych biorą udział różne mechanizmy
Typ I – natychmiastowy, anafilaktyczny:
-
przy pierwszym kontakcie z alergenem powstają przeciwciała IgE
-
przy kolejnym kontakcie alergen wiąże się z IgE i powoduje ich degranulację
-
zostaje uwolniona histamina i inne substancje odpowiedzialne za wywołanie odczynu zapalnego
-
taka reakcja rozwija się bardzo szybko
-
-
ten typ reakcji alergicznej może przybrać także ciężką uogólnioną postać; może doprowadzić wówczas do wstrząsu anafilaktycznego
-
objawy wstrząsu anafilaktycznego: zaczerwienienie skóry twarzy , świąd i pokrzywka całego ciała , trudności w przełykaniu i oddychaniu , skurcze mięśni, biegunka, nagły spadek ciśnienia tętniczego , czasem nawet utrata przytomności
-
najpowszechniejsze alergeny w tym typie reakcji: antybiotyki, obce białka, substancje pokarmowe, jad owadów, alergeny wziewne (pyłki traw i drzew), antygeny odzwierzęce
-
inne przyczyny: transfuzje krwi i preparatów krwiopochodnych, środki kontrastowe stosowane w radiologii, niesteroidowe leki przeciwzapalne
-
przeciwciała IgG i IgM łączą się z antygenami na powierzchni komórki
-
w wyniku tego komórka jest niszczona
-
przyczyny: przetoczenie krwi niezgodnej grupowo, choroba hemolityczna noworodków
-
może również dojść do takiej reakcji w wyniku działania niektórych leków (takich jak: sulfonamidy, chlorpromazyna); reakcje takie są jednak rzadkie i ustępują po odstawieniu leku
Typ III – wywołany przez kompleks antygen-przeciwciało:
-
kompleks antygen-przeciwciało – patologiczna reakcja na antygeny obcego gatunkowo białka; najczęściej w surowicy przeciwtężcowej
-
choroba rozwija się w ciągu 4-14 dni po podaniu surowicy; występują objawy stanu zapalnego – gorączka, bóle i obrzęk stawów, białkomocz
-
innym typem takiej reakcji jest alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych – w tym przypadku kompleksy antygen-przeciwciało powstają i działają w układzie oddechowym; choroba częsta u rolników, hodowców ptaków; wywołują ją najczęściej pleśnie i promieniowce zawarte w sianie, a także białka wydzielin ptaków
-
-
najczęstsze czynniki wywołujące odczyn alergiczny: chrom (cement, beton, zapałki, proszki do prania, farby wodne, oleje przemysłowe), nikiel i kobalt (biżuteria, guziki, suwaki, klamki, armatura łazienek i kuchni), guma (ubrania, obuwie, rękawice), barwniki ( farby do włosów, kosmetyki, ubrania), formalina (szampony i kosmetyki), terpentyna, tworzywa sztuczne
-
mleko
-
jaja
-
mięso
-
ryby
-
owoce cytrusowe
-
czekolada
-
kurz
-
roztocza
-
sierść zwierząt
-
pyłki roślin
-
grzyby pleśniowe
-
pióra
-
nikiel
-
chrom
-
formalina
-
barwniki
-
środki piorące
-
kosmetyki
Inne przyczyny objawów alergicznych:
-
przewlekłe stany zapalne zatok
-
uczulenie na leki
-
przebieg niektórych chorób wątroby
-
nowotwory układu limfatycznego
-
-
wywiad rodzinny i badanie lekarskie
-
testy alergiczne: skórne, prowokacyjne
-
RTG klatki piersiowej
-
-
badania bakteriologiczne materiału pobranego z ognisk zakażenia
-
czasem – konsultacje z dietetykiem
Leczenie farmakologiczne:
-
wyeliminowanie alergenu z otoczenia
-
unikanie drapania i drażnienia zmian skórnych
-
akupresura
-
medytacja: joga i inne techniki relaksacyjne
-
preparaty z rumianku, np. maści, kompresy i lotony (zmniejszają uczucie świądu i pokrzywkę skóry)
-
preparaty z aloesu, liści babki lancetowatej, kwiatów niecierpka
-
inhalacje z goździka, eukaliptusa, jagód wawrzynu (zmniejszają przekrwienie jamy nosowej i zatok)
-
kompresy lub pasty z sodą oczyszczoną
-
maści z witaminą E (łagodzą stany zapalne)
-
stosowanie zaleceń dietetycznych właściwych dla danej alergii
-
dieta eliminacyjna, zastępcza lub uzupełniająca (pod kontrolą lekarza!)
|
|
