|
|
NARZĄD WZROKU:
Jest wrażliwy na fale świetlne, a odbiór tych fal nazywamy widzeniem. Oczami odbieramy ok. 80% wszystkich informacji o otoczeniu i aż 10% kory mózgowej jest zaangażowane w interpretacje tych informacji. Układ wzrokowy składa się z gałki ocznej i narządów dodatkowych.
Oczodół - gałka oczna z narządami dodatkowymi. Gałka oczna zajmuje w oczodole zaledwie 1/4 przestrzeni, reszta to: gruczoł łzowy, 6 mięśni zewnętrznych oka, nerwy i naczynia krwionośne. Za amortyzację oka odpowiedzialny jest tłuszcz wypełniający oczodół.
-
powieki zamykają przedni otwór oczodołu, chronią gałkę oczną przed wysychaniem i urazami
-
ruch powiek rozprowadza płyn łzowy po powierzchni rogówki i spojówki, zapewnia oku stałe nawilżenie
-
na brzegach powieki górnej i dolnej znajduje się 100-150 rzęs, a do ich mieszków uchodzą gruczoły łojowe i gruczoły rzęskowe
-
od strony nosa, w kącikach powiek znajdują sie punkty łzowe, stanowiące początek kanalików łzowych, przez które łzy są odprowadzane do woreczka łzowego i nosa
-
powiekami poruszają 2 mięśnie: dźwigacz powieki górnej (unosi powiekę) i rozległy mięsień okrężny oka (zamyka powiekę)
Spojówka = worek spojówkowy:
-
cienka, delikatna błona śluzowa, która wyściela tylną powierzchnię obu powiek
-
przechodzi następnie na gałkę oczną aż do rogówki
-
tworzy przy przejściu fałdy, tzw. załamki górny i dolny
-
jest ściśle zrośnięta z podłożem w części tarczkowej, a na powierzchni gałki jest lekko przesuwalna
-
daje to możliwość swobodnych ruchów gałki ocznej
-
jest słabo unerwiona, a to pozwala na jej dotykanie i usuwanie niektórych ciał obcych z jej powierzchni bez stosowania znieczulenia
Mięśnie gałki ocznej:
-
gałką porusza 6 mięśni zewnętrznych oka
-
4 mięśnie proste - górny, dolny, wewnętrzny i zewnętrzny - ich tylne przyczepy znajdują się w szczycie oczodołu
-
mięśnie skośne - warunkują odpowiednie ruchy oka
-
prawidłowe ruchy oczu oraz równoległe ich ustawienie jest uwarunkowane odpowiednim unerwieniem i ukrwieniem
-
nawet przy niewielkiej niedomodze mięśniowej oczy ustawiają się w zezie i może nastąpić dwojenie obrazu
Gałka oczna:
-
ma postać prawie kulistą
-
zbudowana jest z 3 błon: zewnętrzna błona włóknista - twardówka + rogówka, środkowa błona naczyniowa - tęczówka + ciało rzęskowe + naczyniówka, wewnętrzna błona czuciowa - siatkówka
-
twardówka - tzw. białko oka, w przedniej części staje sie przezroczysta i tworzy rogówkę; jest słabo unaczyniona i mało czuła
-
tęczówka może mieć różne zabarwienie - szare, jasnoniebieskie, zielonkawe lub brązowe; w jej środku znajduje się czarny okrągły otwór - źrenica
-
źrenica - jej szerokość jest niezależna od naszej woli i zmienia się odruchowo pod wpływem różnych bodźców; pod wpływem światła zwęża się i chroni oko przed nadmiernym olśnieniem
-
rogówka - ma kształt wycinka kuli, kształtem przypomina szkiełko zegarowe; jest przezroczysta, nie posiada naczyń krwionośnych; jest silnie unerwiona czuciowo, natychmiast reaguje bólem lub łzawieniem na dotyk lub ciało obce; stanowi główną część optyczną oka
-
ciało rzęskowe - silnie unaczyniony twór zbudowany z mięśni gładkich, otacza obszar za tęczówką; pod wpływem jego skurczów lub rozkurczów soczewka zmienia swój kształt i dostosowuje układ optyczny oka do różnych odległości
-
naczyniówka - gęsta sieć naczyń krwionośnych; odżywia zewnętrzne warstwy siatkówki
-
siatkówka - najbardziej wewnętrzna błona gałki ocznej; ma połączenie nerwowe z całym układem mięśniowo-szkieletowym; pozwala to na odruchowe reakcje ustroju pod wpływem bodźców wzrokowych
-
ciało szkliste - wypełnia centralną część oka pomiędzy soczewką a siatkówką; stanowi 2/3 objętości gałki ocznej; przezroczysta galaretowata substancja, w 99% składa się z wody; nie posiada nerwów ani naczyń krwionośnych; głównym jego zadaniem jest utrzymanie kształtu oka; reguluje także ciśnienie wewnątrzgałkowe, bierze udział w załamywaniu promieni świetlnych, amortyzuje wstrząsy i ruchy; z wiekiem ciało szkliste obkurcza się i może sie odłączyć od tylnego bieguna oka
-
soczewka - znajduje się pomiędzy tęczówką a ciałem szklistym; to przezroczysty, dwuwypukły twór załamujący światło; posiada zdolność przystosowywania oka do ostrego widzenia z różnych odległości; z wiekiem ta zdolność maleje
stanowią mięśnie i aparat ochronny gałki ocznej. Mięśnie gałki ocznej – leżą w ciele tłuszczowym oczodołu; ich rola polega na poruszaniu gałką oczną w celu takiego jej ustawienia, aby widzenie było jak najbardziej wyraźne. Aparat ochronny – to brwi, powieki, spojówki, narząd łzowy i ciało tłuszczowe. Brwi- zbudowane są ze skóry bogatej w gruczoły łojowe i potowe, wyrastają z niej włosy, układające się łukowato lub poziomo. Powieki – są fałdami skórno-śluzowymi nasuniętymi na gałkę oczną; pomiędzy skórą i warstwą śluzową znajduje się tzw. tarczka zawierająca gruczoły łojowe. Z brzegu powiek wyrastają rzęsy. Spojówki – pokrywają tylną powierzchnię powiek i przednią powierzchnię gałki ocznej. Przestrzeń między spojówką powiek a spojówką gałki to worek spojówkowy. Narząd łzowy – zbudowany jest z gruczołu łzowego i dróg łzowych. Gruczoł łzowy leży w górno-bocznej części oczodołu, jego przewody odprowadzające kończą się w worku spojówkowym. Drogi łzowe – rozpoczynają się na brzegach powiek punktami łzowymi. Dzięki ruchom powiek łzy odpływają przez punkty łzowe do woreczka łzowego, który przechodzi w przewód nosowo-łzowy.
|
|
