Stosowanie leków bez konkretnych wskazań lekarskich można ocenić z dwóch punktów widzenia: z jednej strony - ułatwia życie choremu, który nie musi zabiegać o wizytę u lekarza, a z drugiej - może stanowić zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia.

Należy pamiętać o ogólnie obowiązującej w stosowaniu leków zasadzie, że lek jest takim samym złem jak choroba, a do lekarza należy decyzja, które zło jest mniejsze.

Lek bez recepty można stosować tylko wówczas, kiedy chory sam rozpoznaje objawy (najczęściej na podstawie ostatniej wizyty u lekarza), które może zwalczać bez konieczności ponownej konsultacji lekarskiej albo kierując się poradą farmaceuty w aptece.

Czas stosowania leku musi być krótki i nie może przekraczać 1-3 dni. W razie gdyby przez ten czas objawy nie ustąpiły, należy zgłosić się do lekarza.

Przed zastosowaniem leku należy dokładnie zapoznać się z ulotką załączoną do opakowania. W razie niejasności należy zwrócić się do farmaceuty.

W ulotce powinny znajdować się informacje o składzie leku, wskazania do stosowania wraz z dawkowaniem, przeciwwskazania oraz objawy niepożądane, które mogą wystąpić.

Osoby, które powinny szczególnie ostrożnie stosować leki bez recepty to: dzieci, osoby starsze (po 60. roku życia) oraz chorzy przyjmujący inne leki zapisane przez lekarza. Szczególny problem stanowią ludzie nadużywający alkoholu. W tej grupie pacjentów wiele leków może wykazywać silniejsze działania niepożądane. 

Zawsze trzeba poinformować lekarza, jakie leki zażywamy bez recepty, ponieważ one też mogą być przyczyną wielu dolegliwości.

Najczęściej bez recepty stosuje się leki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. Należy jednak pamiętać, że u dzieci do 12 lat stosowanie aspiryny (Polopiryna, kwas acetylosalicylowy) wywołuje czasem groźny zespół chorobowy Reye'a. Dlatego bardziej wskazane są inne leki przeciwbólowe, nie zawierające kwasu acetylosalicylowego. Z kolei stosowanie tych leków u osób starszych może podwyższać ciśnienie krwi lub osłabić działanie już stosowanych leków w chorobie nadciśnieniowej. U osób uczulonych kwas acetylosalicylowy może wywołać napady dychawicy oskrzelowej. Nawet dość bezpieczny lek, jakim jest paracetamol (sprzedawany pod różnymi nazwami handlowymi), stosowany przez chorych nadużywających alkohol, uszkadza wątrobę.

W przypadku leków przeciwbólowych należy pamiętać, że ból może być sygnałem poważnej choroby.