zdrowiem alergie bez recepty leki objawy tanie_leki badania przypominanie o dawce leku choroby edukacja zdrowotna objawy edukacja zdrowotna leczenie leki antykoncepcja objawy pacjenci lekseek rak lekami astma postać nowotwory przypominanie o dawce leku tabletki spis leków baza_lekow zdrowie informator nowotwory edukacja_zdrowotna

Encyklopedia Leków

Postaci leków

 

Postać leku – forma preparatu farmaceutycznego dostosowana do rodzaju i wskazań leczenia; może mieć konsystencję stałą, płynną lub półstałą.

 

Aerozol – emulsja, zawiesina lub roztwór leczniczy; może być przeznaczony do inhalacji lub podawany podjęzykowo, do nosa, uszu lub na skórę.

Czopek – stała, dawkowana postać leku do wprowadzania do jam ciała; może mieć kształt jednostronnie zaostrzonego cylindra (czopek doodbytniczy), kulisty lub jajowaty (czopek dopochwowy, globulka); zawiera lek w masie szybko rozpuszczającej się w temperaturze ciała; działa na cały ustrój lub jedynie w miejscu podania; należy pamiętać, aby czopki przechowywać w miejscu chłodnym i przed wprowadzeniem do ciała nie trzymać zbyt długo w ręku.

Drażetka – tabletka powleczona cukrową powłoką, która chroni przed odczuwaniem nieprzyjemnego smaku substancji leczniczej, przed działaniem światła i powietrza lub zmienia czas i miejsce wchłaniania leku w przewodzie pokarmowym; nie wolno ich dzielić, rozgniatać ani rozgryzać - tylko połykać w całości.

Emulsja – lek rozproszony w wodno-oleistej lub oleisto-wodnej zawiesinie.

Granulat/proszek – postać leku złożona z jednej lub kilku równomiernie rozdrobnionych substancji leczniczych i/lub pomocniczych; przeznaczony do stosowania doustnego lub zewnętrznego, zwykle po zmieszaniu z pokarmem lub płynem; może być podzielony na porcje/dozy (w opakowaniach papierowych lub kapsułkach skrobiowych) lub sprzedawany w opakowaniu zbiorczym, z którego chory sam dawkuje sobie przepisane przez lekarza porcje; czasem mogą być musujące.  

Kapsułka – stała postać leku, do stosowania doustnie lub doodbytniczo; składa się z otoczki (najczęściej żelatynowej), wewnątrz której znajduje się jedna lub kilka substancji leczniczych; ma formę dwóch cylinderków nasuniętych na siebie; zwykle łyka się ją w całości; rzadziej - zawiera substancję do wcierania w skórę lub do wsypania do podręcznego inhalatora.

Krem – postać leku o znacznej zawartości wody; jest mniej tłusta od maści i nie pozostawia na skórze „świecących śladów”; wyłącznie do stosowania na skórę.

Krople – roztwór, nalewka lub zawiesina substancji leczniczej, odmierzana w kroplach; do stosowania doustnie lub zewnętrznie (krople doustne, do oczu, do ucha, do nosa).

Liofilizat – preparat liofilizowany (odwodniony), do rozpuszczania w odpowiednim rozpuszczalniku przed wstrzyknięciem lub do rozpuszczenia w wodzie przed umieszczenia na języku.

Maść – półstała postać leku; żel zawierający jedną lub kilka substancji leczniczych rozpuszczonych lub zawieszonych w podłożu; do stosowania na skórę lub błony śluzowe.

Opatrunek/plaster leczniczy – kawałek lub pasek gazy lub innej odpowiedniej tkaniny, nasycony płynnym lub półstałym preparatem.

Pasta – postać leku o twardej konsystencji, która zawiera co najmniej 25% sproszkowanych substancji stałych; może być stosowana doustnie oraz na skórę.

Pastylka – preparat o konsystencji gumowatej, miękkiej lub twardej, przeznaczona do żucia lub ssania, zwykle w celu wywołania działania miejscowego. 

Roztwór - mieszanina optycznie jednorodna; składa się z rozpuszczalnika oraz przynajmniej jednej substancji rozproszonej; podawany miejscowo, doustnie, doodbytniczo, dopochwowo oraz w postaci różnych iniekcji.

Syrop – lek rozpuszczony w stężonym roztworze cukru w wodzie; jest to postać nietrwała ze względu na procesy rozkładu przez bakterie i grzyby (pleśnie i fermentacja); aby przedłużyć trwałość syropu, dodaje się różne środki konserwujące; rozpoczęte opakowanie należy zużyć w ciągu 7-10 dni; nie należy pić syropu bezpośrednio z butelki, ponieważ łatwo można przekroczyć zalecaną dawkę, a zawarte w ślinie enzymy przyśpieszają rozkład leku; ze względu na słodki smak syropy należy przechowywać w miejscach niedostępnych dla dzieci. 

System terapeutyczny domaciczny/dopochwowy – system przeznaczony do umieszczania w pochwie lub macicy, gdzie następuje uwalnianie zawartości przez dłuższy czas.

System transdermalny, plaster - forma leku przeznaczona do podawania przezskórnego (przyklejania na skórę); lek, wchłaniając się powoli, zapewnia utrzymanie stałej ilości substancji leczniczej w organizmie.

Tabletka – stała, dawkowana postać leku; otrzymywana przez sprasowanie jednej lub kilku substancji leczniczych, najczęściej połączonych z substancjami pomocniczymi; może mieć kształt krążka płaskiego lub dwuwypukłego; stosuje się doustnie i do jam ciała (doodbytniczo i dopochwowo); niektóre tabletki przeznaczone są do sporządzania roztworów, np. wody utlenionej; tabletek nie powinno się samodzielnie dzielić ani też rozdrabniać, jeżeli instrukcja producenta nie mówi o tym wyraźnie (tabletki przeznaczone do dzielenia mają zwykle wyżłobioną kreskę na swojej powierzchni); mogą mieć wariant przedłużonego działania lub wolnego uwalniania się w organizmie.

Zawiesina - mieszanina drobno sproszkowanych ciał stałych w cieczy, w której są nierozpuszczalne; przeznaczona do przyjmowania doustnego; wymaga wstrząśnięcia przed użyciem; zawiesiny do wstrzyknięć są najczęściej sporządzane tuż przed wstrzyknięciem.

Żel – do oczu, do nosa, do uszu, dopochwowy, doodbytniczy, doustny, okołozębowy (do umieszczenia w kieszonce pomiędzy zębem a dziąsłem), na dziąsła i do stosowania w jamie ustnej.

Leki o kontrolowanym uwalnianiu - wprowadzane do leczenia w celu zmniejszenia częstości dawkowania leków z krótkim czasem działania; postaci leków o przedłużonym działaniu nazywane są słowami zapożyczonymi z języków obcych: „retard” (ang. „opóźniać”), „depot” (franc. „magazyn, zapas”), „prolongatom” (łac. „przedłużony”); postaci te wprowadzone zostały, aby przedłużyć działanie zbyt krótko działających leków (np. penicyliny, insuliny); są podawane choremu w większych odstępach pomiędzy poszczególnymi dawkami; przy podaniu doustnym - cząsteczki leku są pokryte woskiem lub innym materiałem nierozpuszczalnym w wodzie (substancja czynna jest wówczas powoli uwalniana podczas przechodzenia preparatu przez przewód pokarmowy); wchłanianie leku podanego doustnie zachodzi głównie w jelicie grubym; przy podaniu przezskórnym – plastry nasączone lekiem, z których uwalnia się stopniowo substancja czynna, wchłaniana przez skórę do organizmu; przy iniekcjach – stosuje się zawiesiny lub niewodne roztwory; rozkruszanie leków o kontrolowanym uwalnianiu lub zmienianie jego postaci może powodować groźne następstwa! Nie należy samowolnie zmieniać postaci zwykłej leku na postać o kontrolowanym działaniu.

Postać magistralna = lek recepturowy – krople, roztwory, mieszanki, maści, sporządzane w aptece na podstawie recepty lekarskiej.

 

 

 


 

 

 

 

 

PAMIĘTAJ O DAWCE!

 

zdrowiem alergie bez recepty leki objawy tanie_leki badania przypominanie o dawce leku choroby edukacja zdrowotna objawy edukacja zdrowotna leczenie leki antykoncepcja objawy pacjenci lekseek rak lekami astma postać nowotwory przypominanie o dawce leku tabletki spis leków baza_lekow zdrowie informator nowotwory edukacja_zdrowotna
leczeniezdrowiechorobytanie lekibaza lekowPamietaj o zdrowiualergiereceptariuszpamietaj o zdrowiubaza lekow